Długopisy · Tablica 10 / 23
Sakura Color Products·JP·żelowy
Sakura Color Products
Ball Sign 280 (ボールサイン280)
1984
wycofany
Poza rubryką
Cała pula kandydatów okazała się artefaktem wyszukiwania po ciągu „sign ball”: podpisane piłki baseballowe, słupy golibrody, pylon informacyjny w metrze i szyld sklepu. Jedyne zdjęcie wyrobu Sakury pokazuje linię Gelly Roll — czytelny nadruk na korpusie to rozstrzyga.
To hasło jest w katalogu z innego powodu niż wszystkie pozostałe. Ball Sign 280 nie przechodzi rubryki — spełnia jedno kryterium z siedmiu. Jest tu, bo od niego zaczęły się długopisy żelowe, a katalog, w którym stoją trzy pochodne bez oryginału, opowiada historię od środka.
Premiera 1984, Osaka. Nazwa nie oznacza ani grubości kulki, ani generacji technicznej: 280 to cena w jenach. Sakura nazywała tak całą wczesną linię — po 280 przyszedł Ball Sign 150, potem 80, a w 1996 Ball Sign 100.
Wynalazek stoi na dodatku spożywczym
Punkt wyjścia Sakura opisuje pytaniem: czy da się zrobić długopis łączący zalety pisaka wodnego i długopisu olejowego. Odpowiedzią była tiksotropia — tusz, który w spoczynku jest galaretą, a pod obracającą się kulką płynie.
Zagęstnikiem okazała się guma ksantanowa, dodatek znany z dżemów i zup instant. Patent Sakury podaje jej zawartość precyzyjnie: 0,2–0,45 części wagowych na 100 części kompozycji, przy zalecanym zakresie 0,30–0,40 procent masy. Pierwszeństwo 20 października 1982, wynalazcy Hiroyoshi Yamamoto i Shigeyasu Inoue, przyznanie 8 października 1985.
Mit patentowy do rozbrojenia
Anglojęzyczne opracowania historii żelu regularnie przypisują Sakurze patent US4471079A. To pomyłka i warto ją nazwać, bo powtarza się w tekstach, które skądinąd są rzetelne.
Dokument należy do Pilota, wynalazcą jest Shigekazu Enami, pierwszeństwo 4 marca 1982, i opisuje zupełnie inną chemię — emulsję polimeru z barwnikiem, bez gumy ksantanowej. Patent Sakury to inna rodzina, o pierwszeństwie z 20 października 1982.
Rozjazd w materiałach samego producenta
Firmowa kronika Sakury datuje na 1984 opracowanie tuszu żelowego pigmentowego. Produktowa strona linii Ball Sign precyzuje jednak, że w 1984 wystartowały cztery kolory w wersji barwnikowej, a wersja pigmentowa — trzy kolory — pojawiła się dopiero z Ball Sign 80 w 1987.
Model 280 był więc najprawdopodobniej żelem barwnikowym, mimo że dziś opisuje się go jako pigmentowy. Odnotowujemy tę sprzeczność, bo pochodzi z dwóch stron tego samego producenta.
Branża przejęła kategorię z opóźnieniem
To jest najmocniejszy dowód w całym wpisie, i pochodzi w całości od konkurencji, nie od Sakury.
Pentel wypuścił Hybrid dopiero w 1989. Pilot swój pierwszy żelowy długopis G-1 w 1993, rok przed Hi-Tec-C. Mitsubishi Pencil notuje chowanego uni-ball Signo w 1997. Sam Pilot pisze o roku 1994, że żel jest wtedy „technologią, która nie ma jeszcze dziesięciu lat” — co niezależnie potwierdza 1984 jako początek.
Pięć lat ciszy między wynalazkiem a pierwszą odpowiedzią rynku mówi o tej kategorii więcej niż jakakolwiek deklaracja marketingowa.
Dlaczego to hasło nie ma wyniku
Model żył krótko. Po 280 przyszedł Ball Sign 150, w 1987 Ball Sign 80; obecność wariantu „280” na półkach źródła liczą w miesiącach. Zmieniła się nawet konstrukcja — 280 miał korpus nieprzezroczysty, następcy przeszli na przezroczysty, pokazujący poziom tuszu.
Wszystko, co w tej rodzinie przetrwało, należy do linii, nie do tego modelu:
- Długowieczność — Ball Sign 80 z 1987 jest do dziś w katalogu, blisko cztery dekady tej samej minimalnej konstrukcji. Ale ciągłość jest krucha: wkład R-PGB#49 ma w firmowej tabeli ze stanem na październik 2024 adnotację wycofany.
- Uznanie wzornicze — Good Design 1996, numer 96H0477, przypadło Ball Sign 100, projekt Fumiyi Sendy. Dla modelu 280 w bazie organizatora nie ma żadnego wpisu.
- Ślad kulturowy — należy do wersji eksportowej. Gelly Roll trafił do USA w 1989 i stał się stałym elementem szkolnej wyprawki lat dziewięćdziesiątych; wersje metaliczne z 1997 były masowym hitem wśród dzieci.
Publikowanie tego obiektu z wynikiem 1/7 stawiałoby wynalazcę kategorii niżej niż dowolny długopis z dwiema recenzjami. Publikowanie go z zawyżonym wynikiem byłoby naciąganiem rubryki. Dlatego hasło ma typ artefaktu: kryteria są ocenione i pokazane tak samo jak wszędzie, ale nie sumujemy ich do liczby.
Specyfikacja
- Wprowadzenie
- 1984
- Status
- wycofany
- Kategoria
- żelowy
- Projekt
- JP
- Produkcja
- JP
- Mechanizm
- z nasadką
- Przekrój
- okrągły
- Materiały
- Długość
- brak danych
- Średnica
- brak danych
- Masa
- brak danych
- Półka rynkowa
- podstawowa
Wkład
- Standard
- Sakura Ball Sign
Dla samego Ball Signa 280 nie ma udokumentowanego kodu wkładu i nie znalazłem źródła potwierdzającego, czy egzemplarz z 1984 r. w ogóle był wkładowy. Aktualna firmowa tabela zgodności wkładów Sakury (stan na październik 2024, publikacja z lutego 2025) nie zawiera pozycji Ball Sign 280; najstarszym wymienionym członkiem rodziny jest Ball Sign 80 (略号 PGB) z wkładem „ボールサイン８０レフィル" R-PGB#49, przy czym i ten wiersz jest oznaczony jako 廃止 (wycofany). Późniejsze korpusy używają własnych wkładów Sakury: R-GBP (Ballsign Knock), R-GBN (Ballsign iD), R-GBM / R-GBH / R-GBHN (korpusy wielokolorowe). Zapisany tu standard wkładu to więc firmowa rodzina wkładów Ball Sign, a nie twierdzenie o konkretnym naboju pasującym do 280.
Rubryka legendarności
Poza rubryką
To hasło opisuje kamień milowy, nie model kwalifikowany rubryką. Kryteria oceniamy i pokazujemy tak samo jak przy pozostałych wpisach, ale nie sumujemy ich do wyniku: obiekt jest tu ze względu na swoje miejsce w historii kategorii, a nie dlatego, że przekroczył próg.
Pierwszeństwo techniczne
spełnioneźródło pierwotneBall Sign 280 (1984) to pierwszy skomercjalizowany długopis z tuszem żelowym. Podstawa technologiczna jest udokumentowana patentowo: zgłoszenie Sakura Color Products Corp. „Aqueous ink compositions for ball-point pens", pierwszeństwo 20 X 1982 (JP), wynalazcy Hiroyoshi Yamamoto i Shigeyasu Inoue, przyznane 8 X 1985 — istota to guma ksantanowa w ilości 0,2–0,45 cz. wag., dająca tiksotropię (żel w spoczynku, ciecz przy obrocie kulki). Producent datuje opracowanie „水性ゲルインキ" na 1984 i wiąże je z Ball Sign. Kluczowe jest jednak przejęcie kategorii przez branżę, potwierdzone dokumentami KONKURENCJI, nie Sakury: Pentel wprowadził Hybrid w 1989 (oficjalna karta produktu, GOOD DESIGN 1993), Pilot pisze wprost, że pierwszy żelowy długopis G-1 wypuścił dopiero w 1993, rok przed Hi-Tec-C 0,3 mm (1994), nazywając wówczas żel „technologią, która nie ma jeszcze 10 lat" — co datuje początek kategorii na 1984, czyli na 280. Mitsubishi Pencil w firmowej kronice notuje żelowe uni-ball Signo od 1997 (wersja chowana), potem 1,0 mm (1998) i 超極細 (2003). Żelowa klasa pisząca jest dziś powszechna u Sakury, Pilota, Uni, Paper Mate, Pentela i Zebry.
CA1194652A – Aqueous ink compositions for ball-point pens (Sakura Color Products Corp) · ～会社の歴史～サクラクレパスについて｜新卒採用｜株式会社サクラクレパス · Gel pen – Wikipedia · 0.3mmという激細時代を切り開いた「ハイテックC」（1994年発売）｜PILOT · 三菱鉛筆のあゆみ｜企業情報｜三菱鉛筆株式会社 · ハイブリッド｜ぺんてる（デザインアーカイブ） · 【連載】他故となおみのブンボーグ大作戦！Bootleg #45 ゲルインキボールペン40周年！｜文具のとびら
Długowieczność
niespełnioneSzukałem ciągłej produkcji samego modelu 280: w katalogu Sakury, w firmowej tabeli zgodności wkładów (stan X 2024) i w opracowaniach historycznych. Model 280 nie występuje w żadnym z tych dokumentów. Źródła zgodnie opisują szybką wymianę: po 280 pojawił się Ball Sign 150, a w 1987 Ball Sign 80; sklepowa obecność wariantu „280" liczona jest w miesiącach, nie w dekadach. Konstrukcja też nie została zachowana — 280 miał korpus nieprzezroczysty, następcy przeszli na przezroczysty/półprzezroczysty. Kryterium 25 lat nieprzerwanej produkcji w niezmienionej konstrukcji nie jest spełnione dla modelu.
【ブンボーグ・メモリーズ’80s】ボールサイン280｜文房具専門店モリイチ · 【連載】他故となおみのブンボーグ大作戦！Bootleg #45 ゲルインキボールペン40周年！｜文具のとびら · サクラクレパス ボールペンレフィル対応一覧表（2024年10月現在） · ボールサイン®｜ピックアップ商品｜株式会社サクラクレパス
Uznanie wzornicze
niespełnioneSprawdziłem dwie ścieżki. (1) Kolekcja muzeum wzornictwa: przeszukałem pełny otwarty zbiór obiektów MoMA (Artworks.csv) — nie ma w nim żadnego długopisu Sakury ani obiektu Ball Sign; jedyne trafienia na „sakura" to plakat „Sakurahime Azuma Bunsho" Koichiego Sato i nazwiska, a wszystkie wystąpienia „ballpoint" to medium prac na papierze, nie eksponaty-przybory. (2) Baza nagrody wzorniczej: w bazie Good Design Award pod hasłem ボールサイン nie ma wpisu dla modelu 280 — są tylko サクラボールサイン100 (1996) i SAKURA craft_lab 002 (2018). Dla modelu 280 kryterium nie jest spełnione.
MoMA – The Museum of Modern Art collection (otwarty zbiór danych, Artworks.csv) · Good Design Award – baza laureatów (API), rekord 96H0477
Ślad kulturowy
niespełnioneSzukałem udokumentowanej roli modelu 280 poza papiernictwem: w zbiorach muzealnych, w kulturze popularnej, w opracowaniach o modzie/sztuce, w japońskim rejestrze 未来技術遺産 (重要科学技術史資料 Narodowego Muzeum Przyrody i Nauki). Nie znalazłem ani jednej pozycji — rejestr 未来技術遺産 nie zawiera żadnego wpisu dla ゲルインキ / ボールサイン, a wszystkie znalezione teksty kulturowe dotyczą późniejszego Gelly Roll, nie modelu 280. Model 280 zniknął z rynku, zanim żel zdążył wejść do kultury masowej.
A Complete Written History Of The Origins Of Gelly Roll Pens That Ruled The '90s – Bustle · 【連載】他故となおみのブンボーグ大作戦！Bootleg #45 ゲルインキボールペン40周年！｜文具のとびら
Skala
niespełnioneSzukałem skumulowanej liczby sztuk dla modelu 280 w materiałach Sakury (kronika firmy, strona linii Ball Sign, komunikaty prasowe, materiały jubileuszowe 40-lecia) i w prasie branżowej. Żadne źródło nie podaje liczby egzemplarzy — ani dla 280, ani dla linii. Przeciwwskazanie merytoryczne: model był w sprzedaży bardzo krótko, zanim zastąpiły go 150 i 80, więc setki milionów sztuk są nieprawdopodobne. Własne mnożenie odrzucam z zasady. Kryterium niespełnione.
～会社の歴史～サクラクレパスについて｜新卒採用｜株式会社サクラクレパス · 【連載】他故となおみのブンボーグ大作戦！Bootleg #45 ゲルインキボールペン40周年！｜文具のとびら · 【ブンボーグ・メモリーズ’80s】ボールサイン280｜文房具専門店モリイチ · サクラクレパス ボールペンレフィル対応一覧表（2024年10月現在）
Kanon środowiska
niespełnioneSzukałem dwóch niezależnych redakcji z konkretnymi, datowanymi tekstami o modelu 280 i wieloletniej obecności. Znalazłem tylko: (1) jedną kolumnę w japońskim magazynie branżowym 文具のとびら (cykl „ブンボーグ大作戦" #45, materiał na 40-lecie żelu, 2024), (2) wpis na blogu wyspecjalizowanego sklepu papierniczego Moriichi z 13 VII 2018 — to dowód sklepowy, nie redakcyjny, (3) wpisy na blogach sklepów zagranicznych i blogach prywatnych. Anglojęzyczna prasa (Bustle 2018) opisuje Gelly Roll, a nie model 280. Wszystkie te teksty to wzmianki historyczne o „pierwszym żelu", nie recenzje ani stała obecność modelu w kanonie — model nie jest w sprzedaży od połowy lat 80. Dwóch niezależnych redakcji z wieloletnią obecnością nie udało się zebrać.
【連載】他故となおみのブンボーグ大作戦！Bootleg #45 ゲルインキボールペン40周年！｜文具のとびら · 【ブンボーグ・メモリーズ’80s】ボールサイン280｜文房具専門店モリイチ · A Complete Written History Of The Origins Of Gelly Roll Pens That Ruled The '90s – Bustle
Wpływ na praktykę
niespełnioneTestowałem trzy rozłączne ścieżki, świadomie pomijając recenzje. (1) Rynek części pod ten model: w oficjalnej tabeli zgodności wkładów Sakury (stan X 2024) modelu ボールサイン280 nie ma w ogóle; tabela obejmuje wyłącznie współczesne warianty (iD, iD Plus, ノック, プレミアム, 多色) oraz Ball Sign 80, którego wkład R-PGB#49 ma adnotację 廃止. Nie znalazłem też żadnego wkładu obcej firmy deklarowanego jako pasujący do 280. (2) Kultura modyfikacji z instrukcjami: brak — 280 to jednoczęściowy cylinder z wkładem i zaślepką, bez gwintów, mechanizmu ani standardu wymiennego, więc nie ma na czym budować powtarzalnych przeróbek. (3) Adopcja instytucjonalna: nie znalazłem żadnego dokumentu urzędu, szkoły, kolei czy banku wskazującego ten model. Kryterium niespełnione.
サクラクレパス ボールペンレフィル対応一覧表（2024年10月現在） · 【ブンボーグ・メモリーズ’80s】ボールサイン280｜文房具専門店モリイチ · ボールサイン®｜ピックアップ商品｜株式会社サクラクレパス
Dowody poza wynikiem
Dotyczą linii produktowej lub marki, nie tego modelu. Nie liczą się do wyniku.
- Długowieczność dowód dotyczy: linii produktowej
Ciągłość ma linia, nie model: Ball Sign 80 z 1987 roku jest do dziś w oficjalnym katalogu Sakury (kulka 0,6 mm, prosty cylindryczny korpus z wkładem i zaślepką) — to blisko cztery dekady tej samej, minimalnej konstrukcji. Zastrzeżenie: w firmowej tabeli wkładów ze stanem na X 2024 wkład R-PGB#49 do Ball Sign 80 ma adnotację 廃止 (wycofany), więc ciągłość jest dziś krucha.
- Uznanie wzornicze dowód dotyczy: linii produktowej
Nagrodę wzorniczą ma inny model linii: サクラボールサイン100 zdobył Good Design Award w 1996 roku, numer nagrody 96H0477, kategoria ステーショナリー, kategoria ogólna 水性ボールペン, projektant 千田史也 (アイディークルー), data wprowadzenia 1996-03-01. Wpis w bazie organizatora, więc dowód pierwszorzędny — ale dotyczy Ball Sign 100, nie pierwowzoru 280.
- Ślad kulturowy dowód dotyczy: linii produktowej
Ślad kulturowy ma linia w wersji eksportowej: Gelly Roll trafił do USA w 1989 (najpierw czarny, niebieski i czerwony) i stał się stałym elementem szkolnej wyprawki lat 90., a wersje metaliczne z 1997 były masowym hitem wśród dzieci. Opisane w datowanym artykule prasowym (Lucia Peters, 12 I 2018).
Gdzie kupić
Nie podajemy cen. Podajemy półkę rynkową i datę ostatniego sprawdzenia linku.
Nie zweryfikowaliśmy jeszcze żadnego sklepu dla tego modelu.
Powiązane modele
Źródła
- 01サクラクレパス — ボールサイン®, ピックアップ商品 (oś czasu linii, wpis 1984)
producent · sprawdzono 12.08.2026
1984 染料タイプ4色発売 ボールサイン®280発売
- 02サクラクレパス — ボールサイン®, ピックacked商品 (deklaracja „światowa premiera")
producent · sprawdzono 12.08.2026
世界初・水性ゲルインキボールペンとして発売しました。
- 03サクラクレパス — ボールサイン®: geneza tuszu żelowego i guma ksantanowa
producent · sprawdzono 12.08.2026
「水性サインペンと油性ボールペンのいいとこどりをしたボールペンを作ることができないか？」
- 04サクラクレパス — ボールサイン®, oś czasu, wpis 1987 (wersja pigmentowa)
producent · sprawdzono 12.08.2026
事務用タイプとして顔料タイプ3色を発売しました。
- 05サクラクレパス — 沿革 (kronika firmy), wpis 1984
producent · sprawdzono 12.08.2026
世界で初めて水性ゲルインキボールペン「ボールサイン」を開発、製造販売開始
- 06
- 07サクラクレパス — 沿革 (kronika firmy), wpis 2000: nagroda Urzędu Patentowego
producent · sprawdzono 12.08.2026
特許庁長官賞
- 08SAKURA COLOR PRODUCTS — SAKURA Story (globalna witryna, sekcja o tuszu żelowym 1984)
producent · sprawdzono 12.08.2026
In foreign markets, it is sold under the name 'Gelly Roll'.
- 09SAKURA COLOR PRODUCTS CORP. — Company Information
producent · sprawdzono 12.08.2026
1-6-20, Morinomiya Chuo, Chuo-ku, Osaka, 540-8508 JAPAN
- 10サクラクレパス — ボールペンレフィル対応一覧表 (stan: październik 2024)
producent · sprawdzono 12.08.2026
ボールサイン８０ PGB ボールサイン８０レフィル くろ R-PGB#49 … 廃止
- 11ボールペン — Wikipedia (japońska), sekcja o tuszu żelowym
inne · sprawdzono 12.08.2026
1982年にサクラクレパス社が世界で初めて分散系のチキソトロピー現象を応用した水性ゲルインキを開発・特許を取得した。
- 12弘法よ、筆は選べ — 安くて変なペン サクラクレパス ボールサイン80とその仲間たち
społeczność · sprawdzono 12.08.2026
まずはボールサイン280(1984)、そしてこのボールサイン80(1987～)。
- 13ブンボーグ大作戦！Bootleg #45 — ゲルインキボールペン40周年！ (他故となおみ, buntobi.com)
prasa · sprawdzono 12.08.2026
『ボールサイン280』という製品が元祖
- 14US4471079A „Aqueous ink" (Google Patents) — kontrola negatywna: patent Pilota, nie Sakury
patent · sprawdzono 12.08.2026
An aqueous ink is disclosed which comprises an emulsion of a polymeric dyestuff
- 15～会社の歴史～サクラクレパスについて｜新卒採用｜株式会社サクラクレパス
producent · sprawdzono 12.08.2026
サクラクレパスが世界ではじめて「水性顔料ゲルインキ」を開発しました。
- 16
- 17CA1194652A – Aqueous ink compositions for ball-point pens (Sakura Color Products Corp)
patent · sprawdzono 12.08.2026
Xanthan gum to be used in the present invention is a water-soluble high-molecular-weight hetero-polysaccharide.
- 18
- 19Gel pen – Wikipedia
inne · sprawdzono 12.08.2026
The first gel pen to be released commercially was the Ball sign 280 in 1984
- 200.3mmという激細時代を切り開いた「ハイテックC」（1994年発売）｜PILOT
producent · sprawdzono 12.08.2026
パイロットは前年の1993年にはじめてG-1というゲルインキボールペンを出したばかり
- 21
- 22
- 23【連載】他故となおみのブンボーグ大作戦！Bootleg #45 ゲルインキボールペン40周年！｜文具のとびら
prasa · sprawdzono 12.08.2026
初めて世の中に出てきたのは40年前の1984年のこと。「ボールサイン280」という製品が元祖。
- 24
- 25サクラクレパス ボールペンレフィル対応一覧表（2024年10月現在）
producent · sprawdzono 12.08.2026
ボールサイン８０ PGB ボールサイン８０レフィル くろ R-PGB#49 870181 廃止
- 26Good Design Award – baza laureatów (API), rekord 96H0477
inne · sprawdzono 12.08.2026
"year": 1996, "awardNo": "96H0477", "properName": {"ja": "サクラボールサイン100"}
- 27A Complete Written History Of The Origins Of Gelly Roll Pens That Ruled The '90s – Bustle
prasa · sprawdzono 12.08.2026
So, in 1989, the very first Gelly Roll pens arrived in the United States
- 28MoMA – The Museum of Modern Art collection (otwarty zbiór danych, Artworks.csv)
muzeum · sprawdzono 12.08.2026
Sakurahime Azuma Bunsho,Koichi Sato
- 29