Przejdź do treści
Długopisy

Długopisy · Tablica 21 / 23

Pilot Corporation·JP·żelowy

Pilot Corporation

FriXion Ball

146 mm
Rys. 1 · rysunek techniczny wygenerowany z wymiarów katalogowych
Cztery długopisy FriXion ułożone jeden pod drugim: zielony, pomarańczowy, fioletowy i czarny.

Simon A. Eugster, Wikimedia Commons · CC BY-SA · commons.wikimedia.org

FriXion Ball zadebiutował odwrotnie niż typowy japoński produkt: najpierw w Europie w 2006 roku, a dopiero w marcu 2007 w Japonii. Pilot mówi o ponad trzydziestu latach prac nad tuszem; patent na technologię termowrażliwą sięga 1975 roku, a przełom przyszedł w 2005 — tusz znikający w 65 stopniach i wracający w minus dwudziestu.

Model ma pięć kryteriów z siedmiu i jest to najwyższy wynik wśród wpisów dodanych poza listą startową.

Liczby, które nie dotyczą tego modelu

Żadna publikowana liczba sprzedaży nie odnosi się do samego FriXion Balla. Wszystkie dotyczą serii FriXion — długopisów, sign penów, zakreślaczy i kredek łącznie. Producent podał dwa miliardy sztuk za lata 2006–kwiecień 2017 i pięć miliardów na 31 grudnia 2025, w ponad stu krajach.

Popularne w prasie anglojęzycznej „1,5 miliarda” z serwisu nippon.com jest przy tym niespójne z chronologią samego producenta: Pilot ogłosił dwa miliardy już w kwietniu 2017. Liczba z nippon.com opisuje zresztą „produkty FriXion”, czyli całą rodzinę. Cytowanie jej jako wyniku FriXion Balla jest błędem, który powiela się w tekstach o tym modelu.

Kryterium skali pozostaje więc niespełnione na poziomie modelu, a spełnione na poziomie linii — z liczbą, która robi wrażenie właśnie dlatego, że jest podana uczciwie.

Nagroda dla wariantu, nie dla modelu

Good Design z 2008 roku (numer 08B07006) przypadła nie podstawowemu FriXion Ballowi, tylko wariantowi FRIXION BALL BIZ / LFB-150EF o metalowym korpusie, przeznaczonemu dla odbiorcy biznesowego. Sama seria dostała Złotą Nagrodę w 2015 i Long Life Design w 2020.

Wariant to wciąż ta sama konstrukcja piszące, więc kryterium liczymy — ale zapisujemy, czego dokładnie dotyczy.

Reakcja konkurencji udokumentowana sądowo

To rzadki przypadek, w którym przejęcie rozwiązania przez branżę da się pokazać dokumentem procesowym, a nie domysłem.

Mitsubishi Pencil wszedł do kategorii w 2010 roku skuwkowym uni-ball Fanthom. 21 lutego 2011 Pilot pozwał go przed Sądem Okręgowym w Tokio o naruszenie patentu zarejestrowanego w 2010, żądając wstrzymania produkcji, sprzedaży i eksportu. 27 stycznia 2017 Mitsubishi wróciło z chowanym uni-ball R:E na tuszu termowymazywalnym.

Jedno założenie trzeba przy tym odrzucić. W komunikatach Zebry nie ma długopisu na tusz termowrażliwy, a Paper Mate EraserMate to starszy, nietermiczny długopis wymazywalny mechanicznie. Nie da się ich datować jako odpowiedzi na FriXion.

Ślad instytucjonalny: zakazy

Najciekawsze wyjście tego modelu poza papiernictwo to nie sukces, tylko regulacja.

Sam Pilot zakazuje używania FriXion Balla do dokumentów poświadczających, CV i adresowania, wskazując ryzyko fałszerstwa. Niezależnie od tego japońskie urzędy odmawiają przyjmowania formularzy wypełnionych tym tuszem, a prasa udokumentowała sprawy karne i dyscyplinarne: przerobiony numer nadwozia, przerobiony protokół policyjny, wyłudzenie około czterdziestu dwóch milionów jenów na fakturach za żywienie szkolne. Zalecenia audytowe wydały Nagasaki w 2013 i Kawasaki w 2014.

W Polsce ślad jest kategorialny, nie markowy: komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 6 sierpnia 2019 o przyborach na egzamin ósmoklasisty i maturę powtarza przypis o niedozwolonym korzystaniu z długopisów zmazywalnych. Zakaz obejmuje całą kategorię — tę, którą FriXion stworzył.

To jest ślad kulturowy w najczystszej postaci: przedmiot, który zmienił treść urzędowego komunikatu.

Czego nie ma

Długowieczności. Dwadzieścia lat wobec progu dwudziestu pięciu — kryterium przejdzie najwcześniej w 2031 roku, jeśli konstrukcja dotrwa.

Specyfikacja

Wprowadzenie
2006
Status
w produkcji
Kategoria
żelowy
Projekt
JP
Mechanizm
z nasadką
Przekrój
okrągły
Materiały
tworzywo sztuczne z recyklingu (korpus i kapturek), guma (gumka do wymazywania na końcu korpusu), stal nierdzewna (końcówka z kulką)
Wykończenia
korpus barwiony na kolor tuszu (czarny, czerwony, niebieski i dalsze), matowe tworzywo, bez powłok metalicznych
Długość
146 mm
Średnica
12,4 mm
Masa
11,3 g
Półka rynkowa
podstawowa

Wkład

Standard
Pilot FriXion LFBKRF
Kod fabryczny
LFBKRF-30EF

Firmowa tabela zgodności wkładów FriXion (wydanie 2016.12) umieszcza kapturkowe „LFB-20EF フリクションボール05" i „LFB-20F フリクションボール07" w grupie „フリクションボール用", czyli wkładów LFBKRF. Oznaczenie LFBK to kod korpusu wersji przyciskowej (フリクションボールノック), a nie wkładu — wkład nazywa się LFBKRF i jest wspólny dla obu wersji. Grubości: LFBKRF-30EF i LFBKRF-12EF dla kulki 0,5 mm, LFBKRF-30F i LFBKRF-12F dla 0,7 mm (30 = trójpak, 12 = pojedynczy). Na rynku europejskim ten sam wkład sprzedawany jest pod kodami BLS-FR5 i BLS-FR7. Wkłady LFBTRF (FriXion Ball 3/4, Slim) i LFRF (FriXion Point) mają inne wymiary i do tego korpusu nie pasują.

Rubryka legendarności

Spełnione kryteria 5 z 7

Model kwalifikuje się przy co najmniej dwóch spełnionych kryteriach. Każde spełnione kryterium musi mieć źródło.

Dowody poza wynikiem

Dotyczą linii produktowej lub marki, nie tego modelu. Nie liczą się do wyniku.

  • Uznanie wzornicze dowód dotyczy: linii produktowej

    Cała seria FriXion ma dwa dalsze wpisy w bazie Good Design Award: Złota Nagroda 2015 (15G010050, „フリクション") oraz Good Design Long Life Design Award 2020 (numer 20L00002), potwierdzona zarówno w archiwum organizatora, jak i w komunikacie PILOT z 2 października 2020 r. Nagroda długowieczności obejmuje produkty oferowane nieprzerwanie co najmniej 10 lat. Dotyczy serii (długopisy, markery, zakreślacze, kredki), nie samego modelu FriXion Ball.

  • Ślad kulturowy dowód dotyczy: linii produktowej

    Poziom kategorii, nie modelu: komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 6 sierpnia 2019 r. o materiałach i przyborach na egzamin ósmoklasisty i maturalny zawiera trzykrotnie powtórzony przypis „Niedozwolone jest korzystanie z długopisów zmazywalnych/ścieralnych". Dokument nie wymienia marki, więc zapisuję go na poziomie linii/kategorii — to instytucjonalny ślad rozwiązania, które FriXion wprowadził na rynek.

  • Skala dowód dotyczy: linii produktowej

    Dla całej rodziny FriXion liczba producenta istnieje i jest jednoznacznie datowana: 5 mld sztuk sprzedanych na świecie według stanu na 31 grudnia 2025 r., w ponad 100 krajach (komunikat PILOT z 10 lutego 2026). Wcześniejsze punkty kontrolne tego samego producenta: 2 mld za okres 2006–kwiecień 2017. To skala miliardowa, ale liczona dla linii, nie dla modelu — dlatego appliesTo "line".

Gdzie kupić

Nie podajemy cen. Podajemy półkę rynkową i datę ostatniego sprawdzenia linku.

  • Pilot Pen PolskaPLmanufacturersprawdzono 12.08.2026

    Oficjalna polska witryna producenta — karta rodziny FriXion, bez sprzedaży online.

  • Pasaż BiurowyPLspecialistsprawdzono 12.08.2026

    Polski sklep z artykułami biurowymi; osobne karty produktu dla czterech kolorów BL-FR7.

  • EmpikPLmarketplacesprawdzono 12.08.2026

    Trwała karta produktu w katalogu Empiku, niezależna od pojedynczej oferty sprzedawcy.

  • Pilot Pen EuropeEUmanufacturersprawdzono 12.08.2026

    Europejski katalog producenta; obok modelu podstawowego także FriXion Ball +, Clicker, Point, LX.

  • Pen StoreEUspecialistsprawdzono 12.08.2026

    Szwedzki sklep piśmienniczy, wysyłka w obrębie UE; osobna kategoria Pilot FriXion Ball.

  • Pilot Pen UKUKmanufacturersprawdzono 12.08.2026

    Brytyjska witryna producenta — strona rodziny FriXion, bez sprzedaży bezpośredniej.

  • Cult PensUKspecialistsprawdzono 12.08.2026

    Brytyjski sklep specjalistyczny; osobne karty dla końcówek 0.5, 0.7 i 1.0 mm oraz wkładów.

  • Goldspot PensUSspecialistsprawdzono 12.08.2026

    Amerykański sklep piśmienniczy; wersja z zatyczką, dostępne warianty kolorystyczne i wkłady.

  • MonotaROJPspecialistsprawdzono 12.08.2026

    Japoński dostawca zaopatrzenia B2B; wersja krajowa to chowany FriXion Ball Knock, nie model z zatyczką.

Źródła

  1. 01
    PILOT — The Development Story of FRIXION, the Erasable Ballpoint Pen, Part 2

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    The long-awaited erasable FRIXION Ball ballpoint pen, which debuted in Europe in 2006, was met with great enthusiasm and became a major hit.
  2. 02
    PILOT — The Development Story of FRIXION, the Erasable Ballpoint Pen, Part 2

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    the much-awaited Japanese launch occurred in March 2007, generating a major response
  3. 03
    PILOT — The Development Story of FRIXION, the Erasable Ballpoint Pen, Part 2

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    a tattoo-inspired design popular among young people was adopted for the pen body
  4. 04
    PILOT よくあるご質問 — フリクションとは何ですか?

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    ロイコ染料、顕色剤、変色調整剤を一つのマイクロカプセルの中に均一に混合
  5. 05
    PILOT よくあるご質問 — フリクションで書いたものを高温下に放置していたところ、書いた文字が消えてしまいました

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    60度以上になると無色になり、マイナス10度以下になるともとの色が復元し始め、マイナス20度前後になると完全に色が戻る
  6. 06
    Pilot Pen Europe — FriXion

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    the ink heats up to over 60°C and becomes invisible
  7. 07
    Pilot Pen Europe — FriXion

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    the ink reappears at temperatures of under -10°C
  8. 08
    PILOT — フリクション替芯適応表 (2016.12)

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    フリクションボール用/適応商品:LFB-20EF フリクションボール05、LFB-20F フリクションボール07
  9. 09
    PILOT ボールペン替芯 — LFBKRF-30EF フリクションボール替芯 0.5mm

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    全長111mm/最大径6.0mm/ボール径0.5mm
  10. 10
    パイロットインキ — メタモカラー(温度変色)

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    「A.発色剤」、「B.発色させる成分」、「C.変色温度調整剤」を一つのマイクロカプセル内に封入した色材
  11. 11
    PILOT Corporation — Cumulative Global Sales of Frixion Series Reach Five Billion Units

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    Cumulative global sales of the Frixion series of erasable writing instruments have reached five billion units (as of December 31, 2025).
  12. 12
    PILOT — 100 years of history

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    With the aid of Masao Wada, Namiki forms Namiki Manufacturing Co., Ltd. Manufacture and sales of fountain pens commence
  13. 13
    株式会社テクノグラフ — PILOT/フリクションボール07 (LFB-20F)

    sklep · sprawdzono 12.08.2026

    全長 146mm/最大径φ 12.4mm/11.3g/リサイクル樹脂/キャップ式
  14. 14
    Cosmos Bazar — Pilot BL-FR7 Frixion Ball 0.7 Pen

    sklep · sprawdzono 12.08.2026

    Ink: Water-based gel (Thermo-sensitive); Tip: Stainless steel; Weight: 11.3g; Refill: BLS-FR7
  15. 15
    nippon.com — The Science Behind Frixion Erasable Pens

    prasa · sprawdzono 12.08.2026

    Frixion pens went on sale in Japan in 2007, the year after their launch in Europe.
  16. 16
    『フリクション』シリーズ 世界累計販売数50億本達成 — プレスリリース PILOT

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    2006年にヨーロッパで「フリクションボール」を先行発売し、2007年より日本での販売を開始しました。
  17. 17
    消せるボールペン『フリクションボールノック 10周年記念バージョン』限定発売 — プレスリリース PILOT

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    世界100ヵ国以上で「フリクション」シリーズを累計20億本(2006年~2017年4月)販売しています
  18. 18
    The Science Behind Frixion Erasable Pens — Nippon.com

    prasa · sprawdzono 12.08.2026

    Frixion products have now sold a total of 1.5 billion units worldwide.
  19. 19
    GOOD DESIGN AWARD 2008 — FRIXION BALL BIZ / LFB-150EF, PILOT CORPORATION (08B07006)

    inne · sprawdzono 12.08.2026

    「フリクションボール」は2007年に発売された消せるゲルインキボールペン。本商品はビジネス層をターゲットに金属ボディで設計。
  20. 20
    グッドデザイン・ロングライフデザイン賞 — 2020年度グッドデザイン賞受賞概要

    inne · sprawdzono 12.08.2026

    20L00002 文房具 株式会社パイロットコーポレーション
  21. 21
    2020年度グッドデザイン賞受賞のお知らせ — PILOT

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    ロングライフデザイン賞は、10年以上継続的に提供され、またそれ以降も継続して提供されると想定できるものを対象とした製品
  22. 22
    パイロットが三菱鉛筆提訴 消せるボールペン特許巡り — 日本経済新聞(2011年2月21日)

    prasa · sprawdzono 12.08.2026

    パイロットが三菱鉛筆提訴 消せるボールペン特許巡り
  23. 23
    ノック式消せるボールペン『uni-ball R:E(ユニボール アールイー)』 — 三菱鉛筆プレスリリース

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    ノック式消せるボールペン『uni-ball R:E(ユニボール アールイー)』
  24. 24
    三菱の消せるボールペン、フリクション超え秘策 — 日経ビジネス(2017年4月17日)

    prasa · sprawdzono 12.08.2026

    三菱の消せるボールペン、フリクション超え秘策
  25. 25
    フリクション等、消えるペンで記入してもよいですか。 — 東京都中央区

    inne · sprawdzono 12.08.2026

    フリクション等、消えるペンでの記入はご遠慮ください。
  26. 26
    フリクションボールは証書類・履歴書・宛名書きに使うことはできますか? — PILOT よくあるご質問

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    フリクションボールは証書類・履歴書・宛名書きに使うことはできません。
  27. 27
  28. 28
    Komunikat dyrektora Centralnej Komisji Egzaminacyjnej z 6 sierpnia 2019 r. w sprawie materiałów i przyborów pomocniczych

    inne · sprawdzono 12.08.2026

    Niedozwolone jest korzystanie z długopisów zmazywalnych/ścieralnych.
  29. 29
    Review: Pilot FriXion Erasable Gel Ink Pen — The Pen Addict (17 March 2008)

    prasa · sprawdzono 12.08.2026

    The main gimmick of this pen is barely passable.
  30. 30
    Pilot Frixion Revisited: Do I Have a Use for An Erasable Gel Pen? — The Gentleman Stationer (13 June 2026)

    prasa · sprawdzono 12.08.2026

    Pilot has improved the Frixion in recent years, reworking both the ink formulation
  31. 31
    Frequently Asked Questions — Rocketbook

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    you use a FriXion pen for it to work properly. Other pens will not wipe off
  32. 32
    Paper Mate EraserMate Erasable Pens, Medium Point (1.0mm) — Papermate

    producent · sprawdzono 12.08.2026

    unique erasable ink that writes at any angle

Tablica 21 / 23

Źródła: 32 · ostatni dostęp 2026-08-12