Przejdź do treści
Długopisy

Długopisy · Tablica 11 / 23

LAMY·DE·rollerball

LAMY

swift

1990

w produkcji

Rubryka legendarności4 z 7
145 mm
Rys. 1 · rysunek techniczny wygenerowany z wymiarów katalogowych

Jedyny wolny kadr zrobiono w twardym słońcu. Kartka pod długopisem dzieli się na dwie jasności, a rzucony cień styka się z korpusem, więc zalewanie tła przechodzi półcieniem do samego przedmiotu: albo zostaje cały oświetlony pas papieru, albo znika długopis.

Swift jest rollerballem bez skuwki, a to w tej klasie oznacza konkretny problem konstrukcyjny: końcówka rollerballa zasycha szybciej niż kulkowa i nie znosi kontaktu z tkaniną. Lamy rozwiązało to jednym ruchem — naciśnięcie przycisku wysuwa wkład i w tej samej chwili wciąga klips w szczelinę obudowy. Nie da się więc wpiąć długopisu do kieszeni z wysuniętą końcówką, bo klipsa wtedy po prostu nie ma.

Sprzężenie nie jest ozdobnikiem, tylko przedmiotem ochrony patentowej. Opis patentowy podaje wprost, po co ten skok chowania ma przekraczać trzy milimetry: żeby włókna tkaniny nie sięgnęły kulki. Wynalazcą jest Günter Eppler, a nie Wolfgang Fabian — Fabian odpowiada za formę i to jego nazwisko stoi przy nagrodzie wzorniczej. Rozróżnienie warto zachować, bo w materiałach handlowych oba nazwiska bywają zlewane w jedno.

Numer modelu nie mówi, co kupujesz

Numery 330, 331 i 334 są w obiegu handlowym i przypisuje się je kolejno wersji palladium, czerni matowej i kolorom katalogowym. Kłopot w tym, że nie pochodzą z karty producenta: na bieżącej karcie LAMY nie podaje numeru modelu w ogóle, tylko numer artykułu, a gabaryt — 145 mm długości, 11 mm szerokości i wysokości, 26 g — jest wspólny dla wszystkich wykończeń.

W handlu bywa więc, że jedna karta obsługuje wszystkie trzy numery naraz, a przyporządkowanie kolorów robi sprzedawca. Kupując na podstawie numeru modelu, kupujesz według oznaczenia, którego producent nie publikuje. Numer artykułu albo EAN są jednoznaczne, numer modelu nie.

Ma to znaczenie także przy czytaniu o nagrodzie. Rekord bazy iF z 1992 roku opisuje wpis „LAMY swift 330” — czyli wariant palladium. Nagroda dotyczy konstrukcji, nie wykończenia, ale sprzedawcy bywają wobec tego rozporządzalni i przypisują ją całej rodzinie.

Wkład jest formatem zamkniętym

Fabrycznie wchodzi M 66, wymiar 7 × 7 × 110 mm, wyłącznie do rollerballi bez skuwki: swift, tipo, dialog 2 i imporium. Dwie grubości, cztery kolory tuszu, grubości F w tym formacie nie ma.

Najczęstsza pomyłka dotyczy sąsiedniego oznaczenia. M 63 nie jest zamiennikiem M 66, mimo że różni się jedną cyfrą — to wkład do rollerballi ze skuwką, czyli do safari i AL-star, o wymiarach 6 × 6 × 115 mm. Inna średnica i inna długość. Adaptery reklamowane jako „do Lamy” są przeznaczone do kulkowego M 16 albo właśnie do M 63 i do swifta nie pasują.

Zamienniki innych marek istnieją, ale wyłącznie jako przeróbki po stronie użytkownika. Japoński serwis warsztatowy zmierzył suwmiarką sześć kandydatów i podzielił je uczciwie: część wchodzi po zdjęciu tylnej zaślepki, część wymaga przycięcia tyłu wkładu, a tolerancja jest rzędu dziesiątych części milimetra. Autor opisuje własną nieudaną próbę, po której mechanizm zatrzaskowy przestał zaskakiwać. Wspólny mianownik wszystkich udanych podmianek: japońskie wkłady żelowe mają korpus 6,0–6,2 mm wobec 6,8 mm oryginału, więc siedzą z luzem i przy pisaniu pod kątem chybotają.

Czego nie potwierdziliśmy

Producent nie podaje, z jakiego stopu jest korpus — na wszystkich sprawdzonych kartach produktu stoi wyłącznie „Ganzmetallgehäuse”, metalowa obudowa, i nic więcej.

Na karcie produktu widnieje godło red dot, bez roku i bez odnośnika. W bazie organizatora wpisu dla swifta nie ma. Nie znaczy to, że nagrody nie było — internetowe archiwum red dot nie sięga początku lat dziewięćdziesiątych — ale znaczy, że nie jest udokumentowana, więc jej nie liczymy.

Nie piszemy też, że model jest produkowany „nieprzerwanie”. Nie znaleźliśmy ani dowodu na przerwę, ani deklaracji producenta o ciągłości. Brak dowodu na przeprojektowanie nie jest dowodem na niezmienność i akurat w tym projekcie to rozróżnienie już raz kosztowało kandydata miejsce w katalogu.

Nie istnieje żadna publiczna liczba sprzedanych egzemplarzy. Lamy podaje dane wyłącznie na poziomie całej firmy, przy portfolio ponad dwustu modeli.

Specyfikacja

Wprowadzenie
1990
Status
w produkcji
Kategoria
rollerball
Projekt
DE
Produkcja
DE
Projektant
Wolfgang Fabian
Mechanizm
zatrzaskowy
Przekrój
okrągły
Materiały
metal (korpus — producent podaje wyłącznie „Ganzmetallgehäuse”, bez nazwy stopu), lakier matowy
Wykończenia
palladium (330), czerń matowa (331), anthracite (334), imperial blue (334)
Długość
145 mm
Średnica
11 mm
Masa
26 g
Półka rynkowa
średnia

Wkład

Standard
LAMY M 66
Kod fabryczny
M 66

Fabrycznie LAMY M 66 (7 × 7 × 110 mm), przeznaczony wyłącznie do rollerballi bez skuwki: swift, tipo, dialog 2 i imporium. Dwie grubości (M, B), cztery kolory tuszu; grubości F nie ma. To format zamknięty — nie istnieje wkład innej marki sprzedawany jako zamiennik, a wszystkie działające podmianki są przeróbkami po stronie użytkownika, bo japońskie wkłady żelowe mają korpus 6,0–6,2 mm wobec 6,8 mm oryginału i siedzą z luzem.

Pasujące zamienniki

  • Pilot G2 refill (BLS-G2)potwierdzoneWchodzi po zdjęciu tylnej zaślepki, ale to najluźniejsze z badanych dopasowań: korpus 6,0 mm wobec 6,8 mm oryginału, a całkowita długość wypada nieco za krótka. Autor pomiarów odnotowuje wyraźne chybotanie przy pisaniu pod kątem.

Rubryka legendarności

Spełnione kryteria 4 z 7

Model kwalifikuje się przy co najmniej dwóch spełnionych kryteriach. Każde spełnione kryterium musi mieć źródło.

  • Długowieczność

    spełnioneźródło pierwotne

    Premiera w 1990 wynika z firmowej chronologii wzornictwa LAMY zachowanej w archiwum internetowym; rekord iF z 1992 potwierdza istnienie modelu w produkcji trzeciego roku, a katalog handlowy z 2019 i bieżąca oferta producenta domykają ciągłość do dziś. Trzydzieści sześć lat wobec progu dwudziestu pięciu. Świadomie nie piszemy „nieprzerwanie”: nie znaleziono ani dowodu na przerwę, ani dokumentu producenta deklarującego ciągłość, a brak dowodu na przeprojektowanie nie jest dowodem na niezmienność. Recenzje z 2013, 2020 i 2025 opisują tę samą sylwetkę i ten sam mechanizm.

    lamy.com — chronologia wzornictwa „Lamy Design gibt es seit 1966” (archiwum, migawka 26.05.2006) · iF Design — LAMY swift 330, 1992 · LAMY swift Tintenroller — karta produktu producenta

  • Uznanie wzornicze

    spełnioneźródło pierwotne

    Rekord bazy iF: nazwa „LAMY swift 330”, rok 1992, kategoria Product Design / Office-Stationery, typ produktu podany jako „Roller pen”, zleceniodawca C. Josef Lamy z Heidelbergu, projektant „Industrie-Design Fabian”. Nagroda dotyczy dokładnie tego modelu i dokładnie tej klasy piszącej — to rozróżnienie ma tu znaczenie, bo ten projekt złapał już dwa przypadki, w których nagroda iF opisywała inny przedmiot niż zakładano. Nazwa nagrody w rekordzie brzmi „iF product design award”; „iF Design Award” to dzisiejsza nazwa parasolowa stosowana wstecznie. Producent pokazuje na karcie produktu także godło red dot, bez roku i bez odnośnika — w bazie red-dot.org wpisu dla swifta nie ma i tej nagrody nie zaliczamy.

    iF Design — LAMY swift 330, 1992

  • Pierwszeństwo techniczne

    niespełnione

    Mechanizm jest realny i opatentowany: US 5 152 626 „Writing pen with retractable clip”, właściciel C. Josef Lamy GmbH, wynalazca Günter Eppler, pierwszeństwo 10 października 1989. Jeden przycisk przez wspólną krzywkę wysuwa wkład i jednocześnie chowa klips. Szukano dowodu na przyjęcie się rozwiązania u innych producentów i nie znaleziono ani jednego masowego przyboru Pilota, Mitsubishi, Zebry, Pentela ani BIC-a z klipsem chowanym przy naciśnięciu przycisku — pozostaje to specjalnością samego LAMY, później w linii dialog. Lista cytowań patentu obejmuje zgłoszenia konkurencji, ale cytowanie jako stan techniki nie jest dowodem wdrożenia produktowego.

  • Ślad kulturowy

    niespełnione

    Szukano roli poza papiernictwem — w filmie, telewizji, programie kosmicznym, wydarzeniu historycznym i w zbiorach muzeów nie-wzorniczych — po polsku, angielsku i niemiecku. Nie znaleziono ani jednego wystąpienia. Wszystkie odnalezione wzmianki mieszczą się w obrębie branży: sklepy, blogi piśmiennicze i fora użytkowników.

  • Skala

    niespełnione

    Nie istnieje publicznie żadna liczba sprzedanych egzemplarzy tego modelu — ani na stronach producenta, ani w prasie, ani w materiałach iF. Jedyne dostępne liczby są na poziomie całej firmy i rzędu kilku milionów przyborów rocznie przy portfolio ponad dwustu modeli. To poziom firmowy, nie modelowy, i nawet hojnie liczone nie zbliża się do setek milionów sztuk wymaganych przez kryterium.

  • Kanon środowiska

    spełnioneźródło wtórne

    Obecność modelu w piśmiennictwie środowiska przez ponad dekadę, na stronach faktycznie otwartych: The Clicky Post — recenzja z 1 czerwca 2013, w której autor krytykuje plastikowy klips, ale deklaruje stałe używanie; The Pen Addict — recenzja wersji racing green z 8 stycznia 2020; The Gentleman Stationer — recenzja z 16 kwietnia 2025 po czterech miesiącach użytkowania. Do tego wątek techniczny na Fountain Pen Network prowadzony od kwietnia 2018 do lutego 2019. Rozpiętość 2013–2025 przy niezmienionym modelu to trwała obecność, a nie jednorazowy rozbłysk.

    The Clicky Post — Lamy Swift Rollerball, Matte Black (31.05.2013) · The Pen Addict — Lamy Swift Racing Green (08.01.2020) · The Gentleman Stationer — Pen Review: Lamy Swift Retractable Rollerball (16.04.2025)

  • Wpływ na praktykę

    spełnioneźródło wtórne

    Spełnione przez udokumentowaną kulturę modyfikacji, i to bez opierania się na recenzjach. Japoński serwis warsztatowy opisuje przeróbkę swifta pod cudze wkłady z pomiarami suwmiarką dla sześciu kandydatów, rozróżniając te, które wchodzą bez obróbki, te wymagające zdjęcia tylnej zaślepki i te wymagające przycięcia tyłu wkładu. Autor podaje tolerancję rzędu dziesiątych części milimetra i opisuje własną nieudaną próbę, po której mechanizm przestał zaskakiwać. To przystosowanie korpusu do cudzego wkładu, czyli budowanie platformy — a nie odzyskiwanie własnej funkcji przedmiotu, które w tym projekcie kryterium nie spełnia.

    パソ活ラボ — przeróbka swifta pod cudze wkłady, pomiary suwmiarką

Gdzie kupić

Nie podajemy cen. Podajemy półkę rynkową i datę ostatniego sprawdzenia linku.

Powiązane modele

Źródła

  1. 01
    lamy.com — chronologia wzornictwa „Lamy Design gibt es seit 1966” (archiwum, migawka 26.05.2006)

    producent · sprawdzono 17.08.2026

    1990 LAMY swift
  2. 02
    iF Design — LAMY swift 330, 1992

    inne · sprawdzono 17.08.2026

    LAMY swift 330 — Roller pen — iF product design award 1992
  3. 03
    US 5,152,626 — Writing pen with retractable clip, C. Josef Lamy GmbH

    patent · sprawdzono 17.08.2026

  4. 04
    LAMY M 66 — karta wkładu producenta

    producent · sprawdzono 17.08.2026

  5. 05
    LAMY M 63 — karta wkładu producenta

    producent · sprawdzono 17.08.2026

  6. 06
    The Gentleman Stationer — Pen Review: Lamy Swift Retractable Rollerball (16.04.2025)

    prasa · sprawdzono 17.08.2026

  7. 07
    The Pen Addict — Lamy Swift Racing Green (08.01.2020)

    prasa · sprawdzono 17.08.2026

  8. 08
    The Clicky Post — Lamy Swift Rollerball, Matte Black (31.05.2013)

    prasa · sprawdzono 17.08.2026

  9. 09
    パソ活ラボ — przeróbka swifta pod cudze wkłady, pomiary suwmiarką

    społeczność · sprawdzono 17.08.2026

  10. 10
    LAMY swift Tintenroller — karta produktu producenta

    producent · sprawdzono 17.08.2026

    Größe (B x H x L): 11 x 11 x 145 mm; Gewicht: 26 g
  11. 11
    Werbemittel Sühr — LAMY swift 330 / 331 / 334, jedna karta na trzy numery modelu

    sklep · sprawdzono 17.08.2026

Tablica 11 / 23

Źródła: 11 · ostatni dostęp 2026-08-17